Moduł 4: Logowanie i Monitoring w Chmurze
W chmurze granica sieciowa (perymetr) ulega rozmyciu, a tożsamość staje się nową płaszczyzną ataku. Kluczem jest zrozumienie, jak powiązać logi aktywności użytkowników z logami zasobów.
1. Ekosystem Microsoft Azure i Entra ID
W Azure fundamentem jest widoczność tego, kto i co robi wewnątrz subskrypcji.
- Logi Entra ID (dawniej Azure AD): Najważniejsze źródło prawdy o tożsamości.
- Sign-in logs: Informacje o tym, kto próbował się zalogować, z jakiej lokalizacji i czy użył MFA.
- Audit logs: Ślady zmian w konfiguracji (np. dodanie nowego administratora globalnego).
- NSG Flow Logs: Odpowiednik NetFlow w Azure – pozwala śledzić ruch sieciowy przechodzący przez sieciowe grupy zabezpieczeń.
- Azure Monitor i AMA: Nowoczesny agent (Azure Monitoring Agent) oraz zasady zbierania danych (DCR), które pozwalają precyzyjnie definiować, jakie dane mają trafiać do SIEM, co optymalizuje koszty.
2. Microsoft Sentinel i Język KQL
Sentinel to natywny dla chmury system SIEM/SOAR. Jego sercem jest język zapytań KQL (Kusto Query Language).
- KQL: Język zoptymalizowany pod kątem szybkości przeszukiwania miliardów rekordów. Kluczowe operatory to
where,summarize,joinorazproject. - ASIM (Advanced Security Information Model): Standard normalizacji danych w Sentinel, który pozwala pisać reguły detekcji niezależne od dostawcy logów (np. jedna reguła dla logów DNS z Windows i Cisco).
- Playbooki: Automatyzacja odpowiedzi na incydenty przy użyciu Azure Logic Apps (np. automatyczne blokowanie użytkownika po wykryciu ataku).
3. Rodzina Microsoft Defender i Copilot
Systemy klasy XDR (Extended Detection and Response) integrują się bezpośrednio z chmurą.
- Defender for Cloud: Monitoruje stan bezpieczeństwa (CSPM) oraz chroni obciążenia robocze (CWPP) takie jak kontenery czy bazy danych SQL.
- Copilot for Security: Wykorzystanie AI do przyspieszenia analizy incydentów, generowania zapytań KQL na podstawie języka naturalnego i podsumowywania złożonych alertów.
- Graph Security API: Potężne narzędzie do programistycznego wyciągania alertów z całego ekosystemu Microsoftu.
4. AWS Cloud Logging
W AWS nacisk kładziony jest na śledzenie wywołań API i przepływów danych między usługami.
- CloudTrail: “Czarna skrzynka” AWS. Rejestruje każde wywołanie API – kto, kiedy i skąd próbował np. usunąć bucket S3 lub zmienić uprawnienia IAM.
- CloudWatch: Centrum monitoringu wydajności i logów aplikacji.
- GuardDuty: Inteligentna usługa wykrywania zagrożeń, która analizuje CloudTrail i VPC Flow Logs pod kątem anomalii (np. kopanie kryptowalut na instancjach EC2).
- VPC Flow Logs: Rejestracja ruchu IP wewnątrz sieci wirtualnej AWS.
Podsumowanie Labów (Praktyka)
- Unauthorized Access to Sensitive Data: Wykorzystanie logów CloudTrail/Azure Activity do wykrycia prób nieautoryzowanego dostępu do magazynów danych (S3/Blob Storage).
- Sentinel i KQL: Pisanie zaawansowanych zapytań wykrywających np. Impossible Travel (logowanie użytkownika z dwóch odległych lokalizacji w krótkim czasie).
- Configuring CloudWatch: Konfiguracja alarmów na podstawie specyficznych wzorców w logach aplikacji AWS.
- Defender for Cloud: Symulacja ataku na maszynę wirtualną i analiza alertów w konsoli Defender.